DARMOWA DOSTAWA OD 100 PLN

Brak produktów w koszyku.

Akademia Elektryczna GOLED

Akademia Elektryczna GOLED

Czym jest zwarcie i dlaczego jest groźne?

Układ jest połączony, ale jeden przewód łączy bezpośrednio plus z minusem baterii. Prąd omija odbiornik, więc nic nie świeci. Usuń ten przewód.

Jak to działa

Zwarcie to połączenie, które pozwala prądowi ominąć odbiornik. Prąd wybiera drogę o najmniejszym oporze, więc płynie przewodem zwierającym plus z minusem, a żarówka pozostaje zgaszona.

W instalacji zwarcie jest groźne: płynie wtedy bardzo duży prąd, przewody się nagrzewają, a źródło może ulec uszkodzeniu. Dlatego stosuje się bezpieczniki i wyłączniki nadprądowe, które przerywają obwód przy zwarciu.

Najczęstsze pytania

Dlaczego przy zwarciu nic nie świeci?

Bo prąd płynie drogą o najmniejszym oporze, czyli przewodem zwierającym, omijając odbiornik.

Dlaczego zwarcie jest niebezpieczne?

Popłynie wtedy bardzo duży prąd, przewody się nagrzewają, a źródło może ulec uszkodzeniu. Dlatego w instalacjach stosuje się bezpieczniki.

Więcej o tym układzie

Zwarcie to połączenie, w którym prąd ma drogę o mniejszym oporze niż odbiornik — najczęściej przez przewód poprowadzony wprost między zaciskami źródła.

W tym układzie taki przewód omija żarówkę: źródło i kable są sprawne, a mimo to żarówka gaśnie. Na planszy sygnalizuje to pasek stanu, w instalacji zrobiłoby to zabezpieczenie.

Najważniejsze wnioski

  • Zwarcie to droga prądu, która omija odbiornik.
  • Prąd wybiera drogę o najmniejszym oporze, więc przewód obok żarówki zabiera jej prąd.
  • Żarówka przy zwarciu gaśnie, choć bateria i przewody są sprawne.
  • W instalacji zwarcie grzeje przewody i wyzwala zabezpieczenie — dlatego dobiera się je na prąd znamionowy.

Jak powstaje zwarcie

Miejsce zwarciaCo dzieje się z prądemŻarówka
przewód wprost między zaciskami bateriiprąd płynie przewodem, omijając cały obwód roboczygaśnie
przewód równolegle do żarówkiprąd omija odbiornik i wraca najkrótszą drogągaśnie
dodatkowy kabel między biegunami źródładroga zamyka się przed odbiornikiemgaśnie
zwarcie wywołane zwarciem wyłącznikawyłącznik zwiera odbiornik zamiast go odcinaćgaśnie, a zabezpieczenie wyzwala

Najczęstsze błędy

Dodany przewód przy szukaniu przerwy
Kolejny kabel między zaciskami baterii tworzy zwarcie: żarówka gaśnie, choć obwód wygląda na pełniejszy niż wcześniej.
Zwarcie mylone z przerwą
Przerwa zatrzymuje prąd, a zwarcie daje mu krótszą drogę. Objaw bywa ten sam — ciemna żarówka — ale przyczyny są przeciwne.
Zostawianie zbędnego przewodu
Wystarczy jeden dodatkowy kabel między biegunami źródła, żeby obwód przestał działać, nawet jeśli reszta połączeń jest poprawna.

Gdzie spotkasz to w praktyce

W instalacji zwarcie najczęściej powstaje z uszkodzonej izolacji albo poluzowanego przewodu. Płynie przez nie bardzo duży prąd, dlatego kable się nagrzewają, a zadaniem zabezpieczenia jest przerwanie obwodu, zanim zrobią się z tego szkody.

Dlatego przewody dobiera się na prąd znamionowy zabezpieczenia, a nie odwrotnie — bezpiecznik ma zadziałać pierwszy.

Powiązane pojęcia

zwarcie
Połączenie o bardzo małym oporze, które pozwala prądowi ominąć odbiornik.
opór (rezystancja)
Cecha elementu mówiąca, jak bardzo ogranicza prąd; im mniejszy opór drogi, tym większy płynie nią prąd.
droga o najmniejszym oporze
Trasa, którą prąd popłynie najchętniej — dlatego przewód zamiast żarówki praktycznie ją gasi.
zabezpieczenie
Bezpiecznik albo wyłącznik nadprądowy, który przerywa obwód, gdy prąd przekroczy dopuszczalną wartość.

Częste pytania o zwarcie

Dlaczego żarówka gaśnie, gdy obok dodam przewód?

Prąd wybiera drogę o mniejszym oporze. Przewód zamiast żarówki ma opór bliski zeru, więc odbiornik praktycznie nie dostaje prądu.

Czy zwarcie w Akademii jest groźne?

Model nie liczy wartości prądu, więc zwarcie jest przede wszystkim informacją: pasek stanu zgłasza je, bo takiego układu nie zostawia się w instalacji.

Pokaż rozwiązanieSchemat układu
Schemat: Czym jest zwarcie i dlaczego jest groźne?
Zobacz wszystkie lekcje (18)
Zapal żarówkęZbuduj obwód z baterii i żarówki: dodaj oba elementy na planszę, a potem połącz ich zaciski przewodami. Cel: żarówka świeci.Dodaj wyłącznikWłącz wyłącznik do obwodu tak, aby dało się nim sterować żarówką, i ustaw go w pozycji zamkniętej.Dioda LED: właściwy kierunekZbuduj obwód z baterią i diodą LED. Dioda przewodzi prąd tylko w jednym kierunku – połącz ją tak, aby zaświeciła.Zmierz napięcie bateriiZbuduj działający obwód z baterią, żarówką i wyłącznikiem, a potem włącz miernik i przyłóż sondy do zacisków baterii. Cel: miernik pokazuje napięcie źródła.Znajdź błądUkład wygląda na gotowy, ale żarówka nie świeci. Jeden przewód jest podłączony do złego zacisku. Napraw połączenie.Miernik: gdzie zniknęło napięcieŻarówka nie świeci, a przewody wyglądają dobrze. Najpierw znajdź przerwę miernikiem (bez tego poziomu nie zaliczysz): przykładaj sondy do kolejnych punktów obwodu i szukaj miejsca, w którym pojawia się pełne napięcie źródła. Dopiero potem wymień wadliwy przewód.Rezystor i prawo OhmaZbuduj obwód z baterią, żarówką i rezystorem. Żarówka ma świecić, a rezystor musi leżeć na jej drodze prądu.Dwie żarówkiJedna bateria, dwie żarówki. Połącz je tak, aby świeciły obie – spróbuj najpierw szeregowo, potem równolegle.Zwarcie: usuń usterkęUkład jest połączony, ale jeden przewód łączy bezpośrednio plus z minusem baterii. Prąd omija odbiornik, więc nic nie świeci. Usuń ten przewód.Wyłącznik schodowyZbuduj układ, w którym dwa przełączniki schodowe sterują jedną żarówką niezależnie od siebie – klasyczne połączenie ze schodów.Bezpiecznik na wspólnym torzeZbuduj obwód z dwiema żarówkami, w którym bezpiecznik chroni cały układ. Obie żarówki mają świecić, a bezpiecznik ma leżeć przed rozgałęzieniem.Zwarcie przez wyłącznikUkład jest połączony, ale po zamknięciu wyłącznika prąd idzie skrótem i żarówka nie świeci. Znajdź i usuń przewód, który to powoduje.Sterowanie z trzech miejscZbuduj układ, w którym lampę można zapalać i gasić z trzech miejsc: dwa przełączniki schodowe na końcach i przełącznik krzyżowy między nimi.Sterowanie z czterech miejscRozszerz układ wielopunktowy: dwa przełączniki schodowe i dwa krzyżowe tak, aby każde kliknięcie dowolnego z nich zmieniało stan lampy.Wymiana taśmyKtoś wpiął taśmę LED wprost w gniazdo 230 V — taśma się spaliła i instalacja stoi. Zdejmij spaloną taśmę, odłóż z listy nową i wepnij ją tam, gdzie ma być: na wyjście zasilacza 12 V.ZasilaczInstalacja jest już zbudowana: gniazdo 230 V, wyłącznik i zasilacz z 230 V na 12 V. Załącz zasilanie, wepnij wyjście zasilacza do taśmy LED, a potem miernikiem sprawdź obie strony – 230 V przed zasilaczem i 12 V za nim.Instalacja od zeraZbuduj całą instalację od początku: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V i taśma LED. Wyłącznik ma naprawdę sterować światłem — otwarty gasi taśmę, zamknięty zapala.Cała instalacjaZbuduj instalację z taśmą LED i kontrolką: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V, a za nim dwie gałęzie — taśma oraz rezystor z diodą LED. Wyłącznik ma gasić i zapalać oba światła.
Przewijanie do góry