DARMOWA DOSTAWA OD 100 PLN

Czego szukasz?

Wpisz przynajmniej 3 znaki.

Akademia Elektryczna GOLED

Akademia Elektryczna GOLED

Czym jest zwarcie i dlaczego jest groźne?

Układ jest połączony, ale jeden przewód łączy bezpośrednio plus z minusem baterii. Prąd omija odbiornik, więc nic nie świeci. Usuń ten przewód.

Jak to działa

Zwarcie to połączenie źródła drogą o bardzo małym oporze, która omija odbiornik. Prąd nie „wybiera” jednej drogi: może płynąć różnymi gałęziami, lecz przez zwarcie może popłynąć niebezpiecznie duży prąd. W tym uproszczonym modelu żarówka wtedy gaśnie.

W rzeczywistej instalacji zwarcie grozi przegrzaniem przewodów i uszkodzeniem źródła. Zabezpieczenia nadprądowe ograniczają skutki takiego błędu; symulator nie oblicza wartości prądu.

Najczęstsze pytania

Dlaczego przy zwarciu nic nie świeci?

Bo prąd płynie drogą o najmniejszym oporze, czyli przewodem zwierającym, omijając odbiornik.

Dlaczego zwarcie jest niebezpieczne?

Popłynie wtedy bardzo duży prąd, przewody się nagrzewają, a źródło może ulec uszkodzeniu. Dlatego w instalacjach stosuje się bezpieczniki.

Więcej o tym układzie

Zwarcie to połączenie, w którym prąd ma drogę o mniejszym oporze niż odbiornik — najczęściej przez przewód poprowadzony wprost między zaciskami źródła.

W tym układzie taki przewód omija żarówkę: źródło i kable są sprawne, a mimo to żarówka gaśnie. Na planszy sygnalizuje to pasek stanu, w instalacji zrobiłoby to zabezpieczenie.

Najważniejsze wnioski

  • Zwarcie to droga prądu, która omija odbiornik.
  • Przewód zwierający tworzy drogę o bardzo małym oporze i w tym modelu żarówka gaśnie; w rzeczywistym obwodzie prąd może płynąć także innymi gałęziami.
  • Żarówka przy zwarciu gaśnie, choć bateria i przewody są sprawne.
  • W instalacji zwarcie grzeje przewody i wyzwala zabezpieczenie — dlatego dobiera się je na prąd znamionowy.

Jak powstaje zwarcie

Miejsce zwarciaCo dzieje się z prądemŻarówka
przewód wprost między zaciskami bateriiprąd płynie przewodem, omijając cały obwód roboczygaśnie
przewód równolegle do żarówkizwarcie tworzy drogę o bardzo małym oporze obok odbiornikagaśnie
dodatkowy kabel między biegunami źródładroga zamyka się przed odbiornikiemgaśnie
zwarcie wywołane zwarciem wyłącznikawyłącznik zwiera odbiornik zamiast go odcinaćgaśnie, a zabezpieczenie wyzwala

Najczęstsze błędy

Dodany przewód przy szukaniu przerwy
Kolejny kabel między zaciskami baterii tworzy zwarcie: żarówka gaśnie, choć obwód wygląda na pełniejszy niż wcześniej.
Zwarcie mylone z przerwą
Przerwa zatrzymuje prąd, a zwarcie daje mu krótszą drogę. Objaw bywa ten sam — ciemna żarówka — ale przyczyny są przeciwne.
Zostawianie zbędnego przewodu
Wystarczy jeden dodatkowy kabel między biegunami źródła, żeby obwód przestał działać, nawet jeśli reszta połączeń jest poprawna.

Gdzie spotkasz to w praktyce

W instalacji zwarcie najczęściej powstaje z uszkodzonej izolacji albo poluzowanego przewodu. Płynie przez nie bardzo duży prąd, dlatego kable się nagrzewają, a zadaniem zabezpieczenia jest przerwanie obwodu, zanim zrobią się z tego szkody.

Dlatego przewody dobiera się na prąd znamionowy zabezpieczenia, a nie odwrotnie — bezpiecznik ma zadziałać pierwszy.

Powiązane pojęcia

zwarcie
Połączenie o bardzo małym oporze, które pozwala prądowi ominąć odbiornik.
opór (rezystancja)
Cecha elementu mówiąca, jak bardzo ogranicza prąd; im mniejszy opór drogi, tym większy płynie nią prąd.
droga o najmniejszym oporze
Trasa, którą prąd popłynie najchętniej — dlatego przewód zamiast żarówki praktycznie ją gasi.
zabezpieczenie
Bezpiecznik albo wyłącznik nadprądowy, który przerywa obwód, gdy prąd przekroczy dopuszczalną wartość.

Częste pytania o zwarcie

Dlaczego żarówka gaśnie, gdy obok dodam przewód?

Przewód omijający żarówkę ma bardzo mały opór, więc może popłynąć nim niebezpiecznie duży prąd. W tym uproszczonym modelu żarówka gaśnie; rzeczywisty rozkład prądu zależy od oporów obu gałęzi.

Czy zwarcie w Akademii jest groźne?

Model nie liczy wartości prądu, więc zwarcie jest przede wszystkim informacją: pasek stanu zgłasza je, bo takiego układu nie zostawia się w instalacji.

Pokaż rozwiązanieSchemat układu
Schemat: Czym jest zwarcie i dlaczego jest groźne?
Zobacz wszystkie lekcje (18)
Zapal żarówkęZbuduj obwód z baterii i żarówki: dodaj oba elementy na planszę, a potem połącz ich zaciski przewodami. Cel: żarówka świeci.Dodaj wyłącznikWłącz wyłącznik do obwodu tak, aby dało się nim sterować żarówką, i ustaw go w pozycji zamkniętej.Dioda LED: właściwy kierunekZbuduj obwód z baterią i diodą LED. Dioda przewodzi prąd tylko w jednym kierunku – połącz ją tak, aby zaświeciła.Zmierz napięcie bateriiZbuduj działający obwód z baterią, żarówką i wyłącznikiem, a potem włącz miernik i przyłóż sondy do zacisków baterii. Cel: miernik pokazuje napięcie źródła.Znajdź błądUkład wygląda na gotowy, ale żarówka nie świeci. Jeden przewód jest podłączony do złego zacisku. Napraw połączenie.Miernik: gdzie zniknęło napięcieŻarówka nie świeci, a przewody wyglądają dobrze. Najpierw znajdź przerwę miernikiem (bez tego poziomu nie zaliczysz): przykładaj sondy do kolejnych punktów obwodu i szukaj miejsca, w którym pojawia się pełne napięcie źródła. Dopiero potem wymień wadliwy przewód.Rezystor i prawo OhmaZbuduj obwód z baterią, żarówką i rezystorem. Żarówka ma świecić, a każda droga prądu przez nią musi przechodzić również przez rezystor.Dwie żarówkiJedna bateria, dwie żarówki. Zbuduj oba poprawne układy — szeregowy i równoległy, w dowolnej kolejności. Po pierwszym przebuduj tę samą planszę na drugi.Zwarcie: usuń usterkęUkład jest połączony, ale jeden przewód łączy bezpośrednio plus z minusem baterii. Prąd omija odbiornik, więc nic nie świeci. Usuń ten przewód.Wyłącznik schodowyZbuduj układ, w którym dwa przełączniki schodowe sterują jedną żarówką niezależnie od siebie – klasyczne połączenie ze schodów.Bezpiecznik na wspólnym torzeZbuduj obwód z dwiema żarówkami. Umieść bezpiecznik na wspólnym torze, aby jego wyjęcie przerwało zasilanie obu gałęzi. Model sprawdza położenie, nie prąd znamionowy.Zwarcie przez wyłącznikUkład jest połączony, ale po zamknięciu wyłącznika prąd idzie skrótem i żarówka nie świeci. Znajdź i usuń przewód, który to powoduje.Sterowanie z trzech miejscZbuduj układ, w którym lampę można zapalać i gasić z trzech miejsc: dwa przełączniki schodowe na końcach i przełącznik krzyżowy między nimi.Sterowanie z czterech miejscRozszerz układ wielopunktowy: dwa przełączniki schodowe i dwa krzyżowe tak, aby każde kliknięcie dowolnego z nich zmieniało stan lampy.Wymiana taśmyKtoś wpiął taśmę LED wprost w gniazdo 230 V — taśma się spaliła i instalacja stoi. Zdejmij spaloną taśmę, odłóż z listy nową i wepnij ją tam, gdzie ma być: na wyjście zasilacza 12 V.ZasilaczInstalacja jest już zbudowana: gniazdo 230 V, wyłącznik i zasilacz z 230 V na 12 V. Załącz zasilanie, wepnij wyjście zasilacza do taśmy LED, a potem miernikiem sprawdź obie strony – 230 V przed zasilaczem i 12 V za nim.Instalacja od zeraZbuduj całą instalację od początku: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V i taśma LED. Wyłącznik ma naprawdę sterować światłem — otwarty gasi taśmę, zamknięty zapala.Cała instalacjaZbuduj w symulatorze model z taśmą LED i kontrolką: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V, a za nim dwie gałęzie — taśma oraz rezystor z diodą LED. Wyłącznik ma gasić i zapalać oba światła.
Przewijanie do góry