DARMOWA DOSTAWA OD 100 PLN

Brak produktów w koszyku.

Akademia Elektryczna GOLED

Akademia Elektryczna GOLED

Jak znaleźć błąd w niedziałającym obwodzie?

Układ wygląda na gotowy, ale żarówka nie świeci. Jeden przewód jest podłączony do złego zacisku. Napraw połączenie.

Jak to działa

Nie każda „podłączona” żarówka świeci. Jeśli oba zaciski odbiornika prowadzą do tego samego bieguna źródła, napięcie na nim nie odkłada się i prąd nie płynie.

Diagnostykę zaczynamy od sprawdzenia, czy droga prądu faktycznie się zamyka – od źródła, przez odbiornik, z powrotem do źródła.

Najczęstsze pytania

Co się dzieje, gdy oba zaciski żarówki podłączymy do plusa?

Napięcie między zaciskami żarówki wynosi zero, więc prąd nie płynie i lampa nie świeci – mimo że wszystko wygląda na podłączone.

Jak szybko znaleźć błąd w połączeniu?

Przejdź obwód od źródła: plus, odbiornik, minus. W miejscu, gdzie droga się rozdziela i nie wraca do źródła, znajduje się błąd.

Więcej o tym układzie

Układ może wyglądać na kompletny i nadal nie działać. Jeżeli oba zaciski odbiornika prowadzą do tego samego bieguna źródła, napięcie między nimi wynosi zero i prąd nie ma jak płynąć.

W tym ćwiczeniu szukasz takiego właśnie błędu w połączeniu. Nie wymieniasz przy tym żadnego elementu — wystarczy prześledzić, gdzie droga prądu się rozdziela i nie wraca do źródła.

Najważniejsze wnioski

  • Wpięty przewód to jeszcze nie działające połączenie: liczy się, do którego zacisku trafia.
  • Dwa zaciski odbiornika na tym samym biegunie źródła oznaczają zero woltów między nimi.
  • Diagnostykę prowadzi się po drodze prądu: od źródła, przez odbiornik, z powrotem do źródła.
  • Objaw wskazuje trop, ale rozstrzyga dopiero sprawdzenie obu końców każdego przewodu.

Objaw i jego przyczyna

ObjawCo go powodujeCo zrobić
żarówka nie świeci, choć wszystkie przewody są wpięteprzewód powrotny trafia do tego samego zacisku źródłaprzełożyć przewód powrotny na drugi zacisk baterii
żarówka nie świeci, jeden zacisk jest wolnydroga prądu nie wraca do źródłapoprowadzić brakujący przewód do wolnego zacisku
żarówka nie świeci przy otwartym wyłącznikustyk jest rozwarty, więc obwód jest przerwanyzamknąć wyłącznik
żarówka nie świeci, a połączenia są poprawneuszkodzony odbiornik albo przewódsprawdzić elementy miernikiem, po kolei na drodze prądu

Najczęstsze błędy w diagnostyce

Zaczynanie od wymiany elementów
Bateria i żarówka najczęściej są sprawne. Wymiana ich po kolei to najdłuższa droga do znalezienia błędu w połączeniu.
Pomijanie wyłącznika
Wyłącznik jest częścią obwodu i najprostszą przerwą do sprawdzenia. Otwarty styk daje dokładnie ten sam objaw co błędnie wpięty przewód.
Założenie, że wpięty znaczy połączony
Przewód może być wpięty do zacisku, który nie prowadzi tam, gdzie trzeba. Sprawdza się oba końce każdego przewodu, nie tylko to, czy siedzi w złączu.

Gdzie spotkasz to w praktyce

Ten sam wzorzec zdarza się przy wymianie oprawy albo łącznika w mieszkaniu: przewody są podłączone, a światło nie działa, bo jeden z nich trafił na złą żyłę. Objaw wygląda jak awaria, a przyczyną jest połączenie.

Dlatego dobrą praktyką jest notowanie, który przewód gdzie był przed rozkręceniem obwodu — albo oznaczanie żył. Wtedy powrót do poprzedniego stanu jest kwestią sekund, a nie kolejnej diagnostyki.

Powiązane pojęcia

biegun źródła
Zacisk dodatni albo ujemny baterii; to między biegunami istnieje napięcie.
przewód powrotny
Odcinek, którym prąd wraca z odbiornika do drugiego zacisku źródła.
przerwa w obwodzie
Miejsce, w którym droga prądu się nie domyka — także wtedy, gdy przewody są wpięte, ale w zły zacisk.
diagnostyka
Ustalanie przyczyny usterki po objawach i pomiarach, a nie przez wymienianie części na wyczucie.

Częste pytania o szukanie błędu

Czy da się przewidzieć, gdzie szukać błędu?

Najczęstsze usterki to powrót przewodu do złego zacisku oraz jedno wolne złącze. Dlatego zaczyna się od obejrzenia końców przewodów na całej trasie, zamiast rozkładać cały obwód od zera.

Czym różni się błąd w połączeniu od uszkodzonego elementu?

Błąd w połączeniu widać po trasie przewodów: prowadzą tam, gdzie nie powinny. Uszkodzony element wygląda poprawnie i ujawnia się dopiero przy pomiarze albo przy podmianie.

Pokaż rozwiązanieSchemat układu
Schemat: Jak znaleźć błąd w niedziałającym obwodzie?
Zobacz wszystkie lekcje (18)
Zapal żarówkęZbuduj obwód z baterii i żarówki: dodaj oba elementy na planszę, a potem połącz ich zaciski przewodami. Cel: żarówka świeci.Dodaj wyłącznikWłącz wyłącznik do obwodu tak, aby dało się nim sterować żarówką, i ustaw go w pozycji zamkniętej.Dioda LED: właściwy kierunekZbuduj obwód z baterią i diodą LED. Dioda przewodzi prąd tylko w jednym kierunku – połącz ją tak, aby zaświeciła.Zmierz napięcie bateriiZbuduj działający obwód z baterią, żarówką i wyłącznikiem, a potem włącz miernik i przyłóż sondy do zacisków baterii. Cel: miernik pokazuje napięcie źródła.Znajdź błądUkład wygląda na gotowy, ale żarówka nie świeci. Jeden przewód jest podłączony do złego zacisku. Napraw połączenie.Miernik: gdzie zniknęło napięcieŻarówka nie świeci, a przewody wyglądają dobrze. Najpierw znajdź przerwę miernikiem (bez tego poziomu nie zaliczysz): przykładaj sondy do kolejnych punktów obwodu i szukaj miejsca, w którym pojawia się pełne napięcie źródła. Dopiero potem wymień wadliwy przewód.Rezystor i prawo OhmaZbuduj obwód z baterią, żarówką i rezystorem. Żarówka ma świecić, a rezystor musi leżeć na jej drodze prądu.Dwie żarówkiJedna bateria, dwie żarówki. Połącz je tak, aby świeciły obie – spróbuj najpierw szeregowo, potem równolegle.Zwarcie: usuń usterkęUkład jest połączony, ale jeden przewód łączy bezpośrednio plus z minusem baterii. Prąd omija odbiornik, więc nic nie świeci. Usuń ten przewód.Wyłącznik schodowyZbuduj układ, w którym dwa przełączniki schodowe sterują jedną żarówką niezależnie od siebie – klasyczne połączenie ze schodów.Bezpiecznik na wspólnym torzeZbuduj obwód z dwiema żarówkami, w którym bezpiecznik chroni cały układ. Obie żarówki mają świecić, a bezpiecznik ma leżeć przed rozgałęzieniem.Zwarcie przez wyłącznikUkład jest połączony, ale po zamknięciu wyłącznika prąd idzie skrótem i żarówka nie świeci. Znajdź i usuń przewód, który to powoduje.Sterowanie z trzech miejscZbuduj układ, w którym lampę można zapalać i gasić z trzech miejsc: dwa przełączniki schodowe na końcach i przełącznik krzyżowy między nimi.Sterowanie z czterech miejscRozszerz układ wielopunktowy: dwa przełączniki schodowe i dwa krzyżowe tak, aby każde kliknięcie dowolnego z nich zmieniało stan lampy.Wymiana taśmyKtoś wpiął taśmę LED wprost w gniazdo 230 V — taśma się spaliła i instalacja stoi. Zdejmij spaloną taśmę, odłóż z listy nową i wepnij ją tam, gdzie ma być: na wyjście zasilacza 12 V.ZasilaczInstalacja jest już zbudowana: gniazdo 230 V, wyłącznik i zasilacz z 230 V na 12 V. Załącz zasilanie, wepnij wyjście zasilacza do taśmy LED, a potem miernikiem sprawdź obie strony – 230 V przed zasilaczem i 12 V za nim.Instalacja od zeraZbuduj całą instalację od początku: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V i taśma LED. Wyłącznik ma naprawdę sterować światłem — otwarty gasi taśmę, zamknięty zapala.Cała instalacjaZbuduj instalację z taśmą LED i kontrolką: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V, a za nim dwie gałęzie — taśma oraz rezystor z diodą LED. Wyłącznik ma gasić i zapalać oba światła.
Przewijanie do góry