Akademia Elektryczna GOLED
Włącz wyłącznik do obwodu tak, aby dało się nim sterować żarówką, i ustaw go w pozycji zamkniętej.
Wyłącznik to nic innego jak przerwa w przewodzie, którą możemy zamykać i otwierać. Włączony do obwodu szeregowo pozwala sterować całym odbiornikiem.
W praktyce wyłącznik montuje się w przewodzie fazowym (L), a nie w neutralnym – wtedy po wyłączeniu oprawa jest bezpieczna, bo nie pozostaje pod napięciem.
W dowolnym miejscu pętli, np. między plusem baterii a żarówką. Ważne, aby prąd musiał przez niego przepływać – wtedy wyłącznik rzeczywiście steruje światłem.
Nie. Zamknięty wyłącznik tylko przewodzi prąd. Energię pobiera odbiornik, czyli żarówka.
Wyłącznik to sterowana przerwa w przewodzie. Wpięty w pętlę pozwala zatrzymać prąd bez rozkręcania obwodu — dlatego w każdym mieszkaniu światło gasi się jednym kliknięciem.
W tym ćwiczeniu wstawiasz wyłącznik między baterię i żarówkę, a potem zamykasz go, żeby droga prądu była pełna.
| Stan wyłącznika | Co dzieje się w obwodzie | Żarówka |
|---|---|---|
| otwarty | droga prądu jest przerwana na styku | gaśnie |
| zamknięty | styk domyka obwód i prąd płynie przez żarówkę | świeci |
| wpięty w przewodzie fazowym (L) | po otwarciu oprawa nie jest pod napięciem | bezpieczna wymiana źródła światła |
| wpięty równolegle do żarówki | prąd omija odbiornik i wraca najkrótszą drogą | gaśnie, a w instalacji to zwarcie |
W mieszkaniu wyłącznik stoi w przewodzie fazowym, tuż przed oprawą — wtedy po zgaszeniu światła można bezpiecznie wymienić żarówkę.
Do sterowania z dwóch miejsc używa się wyłączników schodowych, a z trzech i więcej — przełączników krzyżowych. Zasada zostaje ta sama: każdy z nich otwiera albo domyka tę samą drogę prądu.
Wyłącznik otwiera i zamyka tę samą drogę prądu. Przełącznik, na przykład schodowy, przenosi prąd na inną żyłę, dzięki czemu światłem można sterować z dwóch lub więcej miejsc.
W instalacji kolejność podłączenia bywa istotna: przewód fazowy podaje się na właściwy zacisk, żeby po otwarciu wyłącznika oprawa była bez napięcia.
