DARMOWA DOSTAWA OD 100 PLN

Czego szukasz?

Wpisz przynajmniej 3 znaki.

Akademia Elektryczna GOLED

Akademia Elektryczna GOLED

Dlaczego wyłącznik nie gasi lampy?

Układ jest połączony, ale po zamknięciu wyłącznika prąd idzie skrótem i żarówka nie świeci. Znajdź i usuń przewód, który to powoduje.

Jak to działa

Zwarcie to połączenie, które pozwala prądowi ominąć odbiornik. Tutaj przewód wyprowadzony z wejścia żarówki (z tego samego węzła, do którego dochodzi wyłącznik) prowadzi wprost do minusa, więc zwiera żarówkę: prąd płynie przez ten przewód, a nie przez włókno.

W praktyce takie zwarcie kończy się zadziałaniem zabezpieczenia albo przegrzaniem przewodów. Dlatego po każdej naprawie sprawdzamy, czy wyłącznik rzeczywiście steruje odbiornikiem, a nie tylko zwiera obwód.

Najczęstsze pytania

Dlaczego żarówka nie świeci, choć wszystko jest podłączone?

Bo prąd ma krótszą drogę: płynie przewodem, który omija żarówkę. Taki przewód trzeba usunąć.

Jak sprawdzić, że wyłącznik naprawdę steruje żarówką?

Otwórz go: żarówka ma zgasnąć. Zamknij: ma się zapalić. Jeśli świeci w obu pozycjach, wyłącznik jest zbocznikowany.

Więcej o tym układzie

Zwarcie nie zawsze powstaje z uszkodzonego przewodu — czasem robi je dodatkowy kabel wpięty w złe miejsce. Tutaj przewód wychodzi z tego samego węzła, do którego dochodzi wyłącznik, i prowadzi wprost do minusa.

W tym ćwiczeniu szukasz takiego skrótu i usuwasz go, a potem sprawdzasz, że wyłącznik naprawdę steruje światłem, a nie tylko zamyka obwód obok żarówki.

Najważniejsze wnioski

  • Zwarcie to połączenie, które pozwala prądowi ominąć odbiornik.
  • Przewód z węzła wejściowego żarówki wprost do minusa zbocznikowuje żarówkę.
  • Zbocznikowany odbiornik nie reaguje na wyłącznik — żarówka nie świeci w żadnej pozycji.
  • Po naprawie sprawdza się funkcję: otwarty wyłącznik ma gasić, zamknięty zapalać.

Stan obwodu i droga prądu

Stan obwoduDroga prąduŻarówka
zbędny przewód z węzła przed żarówką do minusaprąd omija żarówkęnie świeci w żadnej pozycji wyłącznika
bez zbędnego przewodu, wyłącznik zamkniętyprąd przechodzi przez włókno żarówkiświeci
bez zbędnego przewodu, wyłącznik otwartydroga prądu jest przerwanagaśnie

Najczęstsze błędy

Szukanie usterki w żarówce
Żarówka jest sprawna — świeci zaraz po usunięciu skrótu. Objaw „nie świeci” nie znaczy jeszcze „przepalona”.
Zostawienie przewodu łączącego bieguny obwodu
Każdy przewód prowadzący z węzła wejściowego żarówki prosto do minusa tworzy skrót i trzeba go usunąć, nawet jeśli wygląda na naturalne połączenie.
Sprawdzenie tylko jednej pozycji wyłącznika
Dopiero przełączenie w obie strony pokazuje, czy wyłącznik steruje światłem, czy jest tylko zbocznikowany.

Gdzie spotkasz to w praktyce

W instalacji takie zwarcie kończy się bardzo dużym prądem i zadziałaniem zabezpieczenia — przewody nagrzewają się w ułamku sekundy, jeszcze zanim zauważysz ciemną lampę.

Dlatego po naprawie sprawdza się funkcję, a nie tylko obecność napięcia: wyłącznik ma naprawdę gasić i zapalać światło.

Powiązane pojęcia

zwarcie
Połączenie o bardzo małym oporze, które pozwala prądowi ominąć odbiornik.
zbocznikowanie odbiornika
Wpięcie równolegle przewodu, przez który prąd omija odbiornik.
węzeł
Punkt obwodu, w którym spotykają się dwa albo więcej przewodów; tutaj ważne jest, z którego węzła wychodzi podejrzany kabel.
sterowanie odbiornikiem
Wyłącznik naprawdę steruje, gdy jego otwarcie gasi odbiornik, a zamknięcie go zapala.

Częste pytania o zwarcie przez wyłącznik

Jak rozpoznać zwarcie przez wyłącznik?

Po tym, że żarówka nie świeci, choć połączenia wyglądają na kompletne, a przełączenie wyłącznika nic nie zmienia. Prąd ma wtedy krótszą drogę niż przez odbiornik.

Dlaczego usunięcie jednego przewodu wystarcza?

Bo wracamy do jedynej możliwej drogi: przez żarówkę. Nie wymieniamy przy tym żadnego elementu — błąd był w połączeniu, nie w częściach.

Pokaż rozwiązanieSchemat układu
Schemat: Dlaczego wyłącznik nie gasi lampy?
Zobacz wszystkie lekcje (18)
Zapal żarówkęZbuduj obwód z baterii i żarówki: dodaj oba elementy na planszę, a potem połącz ich zaciski przewodami. Cel: żarówka świeci.Dodaj wyłącznikWłącz wyłącznik do obwodu tak, aby dało się nim sterować żarówką, i ustaw go w pozycji zamkniętej.Dioda LED: właściwy kierunekZbuduj obwód z baterią i diodą LED. Dioda przewodzi prąd tylko w jednym kierunku – połącz ją tak, aby zaświeciła.Zmierz napięcie bateriiZbuduj działający obwód z baterią, żarówką i wyłącznikiem, a potem włącz miernik i przyłóż sondy do zacisków baterii. Cel: miernik pokazuje napięcie źródła.Znajdź błądUkład wygląda na gotowy, ale żarówka nie świeci. Jeden przewód jest podłączony do złego zacisku. Napraw połączenie.Miernik: gdzie zniknęło napięcieŻarówka nie świeci, a przewody wyglądają dobrze. Najpierw znajdź przerwę miernikiem (bez tego poziomu nie zaliczysz): przykładaj sondy do kolejnych punktów obwodu i szukaj miejsca, w którym pojawia się pełne napięcie źródła. Dopiero potem wymień wadliwy przewód.Rezystor i prawo OhmaZbuduj obwód z baterią, żarówką i rezystorem. Żarówka ma świecić, a każda droga prądu przez nią musi przechodzić również przez rezystor.Dwie żarówkiJedna bateria, dwie żarówki. Zbuduj oba poprawne układy — szeregowy i równoległy, w dowolnej kolejności. Po pierwszym przebuduj tę samą planszę na drugi.Zwarcie: usuń usterkęUkład jest połączony, ale jeden przewód łączy bezpośrednio plus z minusem baterii. Prąd omija odbiornik, więc nic nie świeci. Usuń ten przewód.Wyłącznik schodowyZbuduj układ, w którym dwa przełączniki schodowe sterują jedną żarówką niezależnie od siebie – klasyczne połączenie ze schodów.Bezpiecznik na wspólnym torzeZbuduj obwód z dwiema żarówkami. Umieść bezpiecznik na wspólnym torze, aby jego wyjęcie przerwało zasilanie obu gałęzi. Model sprawdza położenie, nie prąd znamionowy.Zwarcie przez wyłącznikUkład jest połączony, ale po zamknięciu wyłącznika prąd idzie skrótem i żarówka nie świeci. Znajdź i usuń przewód, który to powoduje.Sterowanie z trzech miejscZbuduj układ, w którym lampę można zapalać i gasić z trzech miejsc: dwa przełączniki schodowe na końcach i przełącznik krzyżowy między nimi.Sterowanie z czterech miejscRozszerz układ wielopunktowy: dwa przełączniki schodowe i dwa krzyżowe tak, aby każde kliknięcie dowolnego z nich zmieniało stan lampy.Wymiana taśmyKtoś wpiął taśmę LED wprost w gniazdo 230 V — taśma się spaliła i instalacja stoi. Zdejmij spaloną taśmę, odłóż z listy nową i wepnij ją tam, gdzie ma być: na wyjście zasilacza 12 V.ZasilaczInstalacja jest już zbudowana: gniazdo 230 V, wyłącznik i zasilacz z 230 V na 12 V. Załącz zasilanie, wepnij wyjście zasilacza do taśmy LED, a potem miernikiem sprawdź obie strony – 230 V przed zasilaczem i 12 V za nim.Instalacja od zeraZbuduj całą instalację od początku: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V i taśma LED. Wyłącznik ma naprawdę sterować światłem — otwarty gasi taśmę, zamknięty zapala.Cała instalacjaZbuduj w symulatorze model z taśmą LED i kontrolką: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V, a za nim dwie gałęzie — taśma oraz rezystor z diodą LED. Wyłącznik ma gasić i zapalać oba światła.
Przewijanie do góry