Akademia Elektryczna GOLED
Zbuduj obwód z dwiema żarówkami, w którym bezpiecznik chroni cały układ. Obie żarówki mają świecić, a bezpiecznik ma leżeć przed rozgałęzieniem.
Bezpiecznik to najprostsze zabezpieczenie obwodu: drucik, który przepala się, gdy prąd przekroczy bezpieczną wartość. Wstawia się go na początku obwodu, żeby odcinał wszystko, co jest za nim – dlatego mówimy o wspólnym torze.
Bezpiecznik wpięty w jedną gałąź chroni tylko tę gałąź. W instalacji domowej odpowiednikiem są wyłączniki nadprądowe w rozdzielnicy: każdy obwód ma własne zabezpieczenie na wejściu.
Dlatego po wykonaniu połączeń załącza się zabezpieczenie na końcu: dopiero wtedy obwód jest pod napięciem i widać, czy wszystko działa. W Akademii bezpiecznik dostawiony z palety jest wyjęty – klikasz go, gdy układ jest gotowy.
Odcina obwód, gdy prąd jest zbyt duży, na przykład przy zwarciu. Chroni wtedy przewody i źródło przed przegrzaniem.
Można, ale ochroni tylko tę gałąź. Żeby chronił cały układ, musi leżeć na wspólnym torze, przed rozgałęzieniem.
Dodany z listy bezpiecznik jest wyjęty z gniazda, więc obwód jest przerwany. Kliknięcie wkłada go – tak jak w instalacji, gdzie zabezpieczenie załącza się po wykonaniu połączeń.
Bezpiecznik to najprostsze zabezpieczenie obwodu: drucik, który przepala się, gdy prąd przekroczy bezpieczną wartość. W Akademii bezpiecznik dostawiony z listy jest wyjęty i wkłada się go kliknięciem.
W tym ćwiczeniu ma leżeć na wspólnym torze, przed rozgałęzieniem, żeby jeden element odcinał obie żarówki. Wpięty w jedną gałąź ochroni tylko tę jedną.
| Miejsce bezpiecznika | Co chroni | Co się dzieje po wyjęciu |
|---|---|---|
| na wspólnym torze, przed rozgałęzieniem | obie gałęzie naraz | prąd nie płynie w żadnej z nich |
| osobno w każdej gałęzi | tylko tę gałąź, w której stoi | druga gałąź działa dalej |
| wpięty równolegle do żarówki | nic — prąd płynie przez niego bokiem | żarówka gaśnie, a obwód zachowuje się jak przy zwarciu |
W instalacji bezpiecznik albo wyłącznik nadprądowy stoi na początku obwodu, przed przewodami zasilającymi wszystkie odbiorniki w tym obwodzie.
Dlatego jeden wyłącznik nadprądowy chroni na przykład wszystkie gniazda w pokoju: jego prąd znamionowy dobiera się do najcieńszego przewodu, a nie do liczby odbiorników.
Bo obie pobierają prąd przez wspólny odcinek toru. Dopóki cały prąd obwodu przepływa przez bezpiecznik, jego zadziałanie odcina wszystkie odbiorniki.
Nie przewodzi, więc obwód jest otwarty i nic nie świeci. Wymienia się go na taki o tym samym prądzie znamionowym — inna wartość zmieniłaby poziom ochrony.
