DARMOWA DOSTAWA OD 100 PLN

Czego szukasz?

Wpisz przynajmniej 3 znaki.

Akademia Elektryczna GOLED

Akademia Elektryczna GOLED

Jak sterować lampą z trzech miejsc?

Zbuduj układ, w którym lampę można zapalać i gasić z trzech miejsc: dwa przełączniki schodowe na końcach i przełącznik krzyżowy między nimi.

Jak to działa

Przełącznik krzyżowy ma cztery zaciski i dwa tory. W jednej pozycji prowadzi prąd prosto, w drugiej zamienia tory miejscami. Wstawiony między dwa schodowe pozwala sterować jedną lampą z trzech miejsc.

Każdy kolejny przełącznik krzyżowy dodaje następny punkt sterowania – tak powstaje oświetlenie korytarza, w którym lampę włącza się od kilku drzwi.

Najczęstsze pytania

Czym różni się przełącznik krzyżowy od schodowego?

Schodowy ma zacisk wspólny i dwa wyjścia. Krzyżowy ma cztery zaciski i dwa tory, które zamienia miejscami – dlatego wstawia się go w środku układu.

Ile przełączników może sterować jedną lampą?

Dwa schodowe i dowolną liczbę krzyżowych między nimi. Każdy dodaje jeden punkt sterowania.

Więcej o tym układzie

Przełącznik krzyżowy ma cztery zaciski i dwa tory: w jednej pozycji prowadzi prąd prosto, w drugiej zamienia tory miejscami.

Wstawiony między dwa przełączniki schodowe daje trzeci punkt sterowania — lampa zmienia stan po każdym kliknięciu dowolnego z trzech przełączników.

Najważniejsze wnioski

  • Przełącznik krzyżowy ma cztery zaciski i dwa tory wewnętrzne, które zamienia stronami.
  • Wstawia się go w środku układu — na końcach muszą stać przełączniki schodowe.
  • Trzy i więcej punkty sterowania to dwa schodowe plus przełącznik krzyżowy na każdy dodatkowy punkt.
  • Każde przełączenie dowolnego z nich odwraca stan lampy — dlatego wszystkie miejsca działają tak samo.

Ile miejsc sterowania

Liczba miejscCo jest potrzebneZachowanie lampy
jednowyłącznik pojedynczy w przewodzie fazowymzałącza i wyłącza światło
dwadwa przełączniki schodowe i dwie żyły łączącekażdy z przełączników odwraca stan
trzydwa schodowe i jeden krzyżowy między nimikażdy z trzech przełączników odwraca stan
cztery i więcejdwa schodowe i krzyżowy na każde dodatkowe miejscekażdy przełącznik odwraca stan

Najczęstsze błędy

Przełącznik krzyżowy na końcu układu
Na końcach muszą stać schodowe: mają zacisk wspólny, który łączy się z fazą albo z żarówką. Krzyżowy ma cztery tory wewnętrzne i stoi tylko w środku.
Pominięcie żył łączących
Krzyżowy nie łączy się ani z fazą, ani z żarówką: jego wejścia idą z wyjść pierwszego schodowego, a wyjścia do wejść drugiego.
Schodowy wstawiony w środek układu
Schodowy ma trzy zaciski, krzyżowy cztery. Wstawienie schodowego między schodowe nie daje trzeciego punktu sterowania.

Gdzie spotkasz to w praktyce

Połączenie schodowo-krzyżowe to standard na długich korytarzach i klatkach schodowych, gdzie lampę włącza się od kilku drzwi, a wyłącza przy wyjściu.

Każdy dodatkowy punkt to kolejny przełącznik krzyżowy wstawiony w łańcuch: schemat się nie zmienia, rośnie tylko liczba żył biegnących między przełącznikami.

Powiązane pojęcia

przełącznik krzyżowy
Przełącznik z czterema zaciskami, który zamienia dwa tory miejscami.
tor
Para zacisków przewodzących prąd w jednej pozycji przełącznika; krzyżowy ma dwa takie tory.
przełącznik schodowy
Przełącznik z zaciskiem wspólnym i dwoma wyjściami, używany na końcach układu.
punkt sterowania
Miejsce, z którego można zapalić i zgasić tę samą lampę.

Częste pytania o sterowanie z trzech miejsc

Ile przełączników może sterować jedną lampą?

Dwa schodowe plus dowolna liczba krzyżowych wstawionych między nimi. Każdy krzyżowy dodaje jedno miejsce sterowania i nie zmienia zasady działania układu.

Dlaczego krzyżowego nie wstawia się na końcu?

Na końcu potrzebny jest zacisk wspólny: jeden łączy się z fazą, drugi z żarówką. Krzyżowy nie ma zacisku wspólnego — ma tylko dwa tory, które zamienia stronami.

Pokaż rozwiązanieSchemat układu
Schemat: Jak sterować lampą z trzech miejsc?
Zobacz wszystkie lekcje (18)
Zapal żarówkęZbuduj obwód z baterii i żarówki: dodaj oba elementy na planszę, a potem połącz ich zaciski przewodami. Cel: żarówka świeci.Dodaj wyłącznikWłącz wyłącznik do obwodu tak, aby dało się nim sterować żarówką, i ustaw go w pozycji zamkniętej.Dioda LED: właściwy kierunekZbuduj obwód z baterią i diodą LED. Dioda przewodzi prąd tylko w jednym kierunku – połącz ją tak, aby zaświeciła.Zmierz napięcie bateriiZbuduj działający obwód z baterią, żarówką i wyłącznikiem, a potem włącz miernik i przyłóż sondy do zacisków baterii. Cel: miernik pokazuje napięcie źródła.Znajdź błądUkład wygląda na gotowy, ale żarówka nie świeci. Jeden przewód jest podłączony do złego zacisku. Napraw połączenie.Miernik: gdzie zniknęło napięcieŻarówka nie świeci, a przewody wyglądają dobrze. Najpierw znajdź przerwę miernikiem (bez tego poziomu nie zaliczysz): przykładaj sondy do kolejnych punktów obwodu i szukaj miejsca, w którym pojawia się pełne napięcie źródła. Dopiero potem wymień wadliwy przewód.Rezystor i prawo OhmaZbuduj obwód z baterią, żarówką i rezystorem. Żarówka ma świecić, a każda droga prądu przez nią musi przechodzić również przez rezystor.Dwie żarówkiJedna bateria, dwie żarówki. Zbuduj oba poprawne układy — szeregowy i równoległy, w dowolnej kolejności. Po pierwszym przebuduj tę samą planszę na drugi.Zwarcie: usuń usterkęUkład jest połączony, ale jeden przewód łączy bezpośrednio plus z minusem baterii. Prąd omija odbiornik, więc nic nie świeci. Usuń ten przewód.Wyłącznik schodowyZbuduj układ, w którym dwa przełączniki schodowe sterują jedną żarówką niezależnie od siebie – klasyczne połączenie ze schodów.Bezpiecznik na wspólnym torzeZbuduj obwód z dwiema żarówkami. Umieść bezpiecznik na wspólnym torze, aby jego wyjęcie przerwało zasilanie obu gałęzi. Model sprawdza położenie, nie prąd znamionowy.Zwarcie przez wyłącznikUkład jest połączony, ale po zamknięciu wyłącznika prąd idzie skrótem i żarówka nie świeci. Znajdź i usuń przewód, który to powoduje.Sterowanie z trzech miejscZbuduj układ, w którym lampę można zapalać i gasić z trzech miejsc: dwa przełączniki schodowe na końcach i przełącznik krzyżowy między nimi.Sterowanie z czterech miejscRozszerz układ wielopunktowy: dwa przełączniki schodowe i dwa krzyżowe tak, aby każde kliknięcie dowolnego z nich zmieniało stan lampy.Wymiana taśmyKtoś wpiął taśmę LED wprost w gniazdo 230 V — taśma się spaliła i instalacja stoi. Zdejmij spaloną taśmę, odłóż z listy nową i wepnij ją tam, gdzie ma być: na wyjście zasilacza 12 V.ZasilaczInstalacja jest już zbudowana: gniazdo 230 V, wyłącznik i zasilacz z 230 V na 12 V. Załącz zasilanie, wepnij wyjście zasilacza do taśmy LED, a potem miernikiem sprawdź obie strony – 230 V przed zasilaczem i 12 V za nim.Instalacja od zeraZbuduj całą instalację od początku: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V i taśma LED. Wyłącznik ma naprawdę sterować światłem — otwarty gasi taśmę, zamknięty zapala.Cała instalacjaZbuduj w symulatorze model z taśmą LED i kontrolką: gniazdo 230 V, wyłącznik, zasilacz 12 V, a za nim dwie gałęzie — taśma oraz rezystor z diodą LED. Wyłącznik ma gasić i zapalać oba światła.
Przewijanie do góry